Bireysel Emeklilikte Otomatik Katılım Başladı


Bireysel Emeklilik Sistemi’ne otomatik katılım 1 Ocak 2017 itibariyle başladı. Konu hakkında bilmek istedikleriniz ayrıntısı ile bu yazımızda.

45 yaş altı ücret karşılığı çalışanların, işverenleri aracılığıyla otomatik olarak bir emeklilik planına dahil olmasını içeren Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 1 Ocak 2017 tarihinde itibaren yürürlüğe giriyor.

Otomatik katılımın hayata geçmesiyle sisteme 13 milyon kişinin katılması ve 10 yıllık dönemde 90 milyar TL'lik tasarruf oluşturulması bekleniyor.

Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki katılımcı sayısını artırmaya, tasarruf olgusunun tüm kitleleri kapsamasına ve tabana yayılmasına yönelik olan otomatik katılım; ABD, İngiltere, Yeni Zelanda, İtalya gibi birçok ülkede uygulanmakta. Otomatik katılım ülkemizde de hayata geçtiğinde, kişilere emeklilik döneminde ikinci bir gelir imkânı sunacak, tasarruf açığını azaltırken ekonomiye de uzun vadeli kaynak sağlayıp dalgalanmaların önlenmesine önemli katkılarda bulunacaktır.

Şimdi yeni düzenlemenin ana hatlarına değinelim:

  • Türk vatandaşı olup 45 yaşını doldurmamış olanlardan ücret karşılığı çalışanlar, işverenin, kanun hükümlerine göre düzenlediği bir emeklilik sözleşmesiyle emeklilik planına dahil edilecek.
  • Çalışanın katkı payı, prime esas kazancının %3’üne karşılık gelen tutar olacak.
  • Bakanlar Kurulu, bu madde uyarınca emeklilik planına dahil edilecek işyerleri ile çalışanları ve bu kapsamdaki uygulama esaslarını belirlemeye yetkili olacak.
  • Bu tutar en geç, çalışanın ücretinin ödeme gününü takip eden iş günü, işveren tarafından şirkete aktarılacak. İşveren, katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç aktarırsa, çalışanın birikiminde oluşan parasal kayıptan sorumlu olacak.
  • Çalışan, otomatik katılıma ilişkin emeklilik sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir tutarda kesinti yapılmasını işverenden talep edebilecek.
  • Çalışan, emeklilik planına dahil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip 2 ay içinde sözleşmeden cayabilecek. Cayma halinde, ödenen katkı payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte 10 iş günü içinde çalışana iade edilecek.
  • Cayma hakkını kullanmayan çalışan, belirlenecek hallerde katkı payı ödemesine ara verilmesini talep edebilecek.
  • Otomatik katılım kapsamında bir emeklilik sözleşmesi bulunan çalışanın işyerinin değişmesi halinde, yeni işyerinde bu madde kapsamında bir emeklilik planı varsa, çalışanın birikimi ve sistemde kazandığı emekliliğe esas süresi yeni işyerindeki emeklilik sözleşmesine aktarılacak.
  • Yeni işyerinde emeklilik planının bulunmaması halinde çalışan, talep ederse önceki işyerinde düzenlenmiş sözleşme kapsamında katkı payı ödemeye devam edebilecek; talep etmezse emeklilik sözleşmesi sonlandırılacak.
  • Çalışan adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı payları üzerinden devlet katkısı sağlanacak.
  • Ayrıca, otomatik katılım suretiyle bireysel emeklilik sözleşmesi yaptıran çalışanlar 1.000 TL tutarında ilave devlet katkısı alabilecekler. Bu tutara hak kazanma süreleri %25 oranındaki devlet katkısına hak kazanma süreleri ile aynı olacak.

Sözkonusu süreleri ve devlet katkısına hak kazanma oranlarını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.


Sistemde tamamlanan yıl sayısı Devlet katkısı hak ediş oranı
0-3 %0
3-6 %15
6-10 %35
10-Emeklilik Öncesi %60
Emeklilik Dönemi %100

Bireysel Emeklilik Sistemi’ne otomatik katılım konusunda daha fazla bilgiye Hazine Müsteşarlığı’nın www.hazine.gov.tr internet adresli internet sitesinden ulaşmanız mümkündür.